ข้ามไปเนื้อหา

แผ่นที่ I

เอเชีย

Asia

ทวีปที่ใหญ่ที่สุดคือคลังพรรณพืชที่ใหญ่ที่สุด ทั้งข้าว มะม่วง ทุเรียน และต้นแปะก๊วยซึ่งเป็นซากดึกดำบรรพ์มีชีวิต

อาณาจักรพืช
โฮลาร์กติก + พาลีโอทรอปิกอล
ชนิดโดยประมาณ
~110,000
เฉพาะถิ่น
สูงมากในจีน เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และฮิมลัย
ภูมิอากาศ
ทุกเขตภูมิอากาศของโลกอยู่ในทวีปนี้ ตั้งแต่ทุนดราไซบีเรียถึงป่าฝนมรสุม

ทำไมทวีปนี้จึงต่าง

เอเชียไม่ได้มีพืชมากเพราะ ‘ร้อน’ อย่างเดียว แต่เพราะมีทั้งแผ่นดินกว้าง ภูเขาสูงที่สร้างเขตชีวิตซ้อนกันหลายชั้น ป่าฝนที่ไม่มีน้ำแข็งปกคลุมในยุคไพลสโตซีน และศูนย์กลางการเพาะปลูกโบราณอย่างหุบเขายางซีกับเสี้ยวพระจันทร์อันอุดม

  • ข้าว

    Oryza sativa

    กำเนิดในลุ่มน้ำแยงซีของจีนเมื่อราว 9,000 ปีก่อน เป็นธัญพืชเลี้ยงคนมากที่สุดของเอเชียมรสุม

  • ข้าวฟ่างและลูกเดือย

    Setaria italica, Panicum miliaceum

    ธัญพืชแห้งแล้งของจีนตอนเหนือ เก่าแก่พอ ๆ กับข้าว เหมาะกับดินเลสและฝนน้อย

  • ข้าวสาลีและข้าวบาร์เลย์

    Triticum, Hordeum

    แพร่จากเสี้ยวพระจันทร์อันอุดมในเอเชียตะวันตก ไม่ใช่พืชพื้นเมืองของเอเชียตะวันออก

ไม่เคยถูกน้ำแข็งปกคลุมทั้งทวีป

จีนตอนใต้ อินโดจีน และหมู่เกาะซุนดายังเป็นที่หลบภัยของพืชในยุคน้ำแข็ง ทำให้สกุลโบราณจำนวนมากยังอยู่ ขณะที่ยุโรปสูญเสียไป

กำแพงภูเขาสร้างเขตชีวิตซ้อน

ฮิมลัย เทียนชาน และเทือกเขาจีนทำให้เกิดเขตสูง เขตแห้ง เขตมรสุมในระยะทางสั้น พืชจึงวิวัฒนาการแยกกันเป็นสิบพันชนิด

เส้นวอลเลซตัดทวีปออกจากออสเตรเลีย

เกาะบาหลีกับลอมบอกอยู่ใกล้กันแต่พรรณไม้และสัตว์คนละอาณาจักร ยูคาลิปตัสแทบไม่ข้ามเส้นนี้ตามธรรมชาติ