ข้ามไปเนื้อหา
ภาพประกอบธัญพืชหลักของโลก

พืชบนจานไม่ใช่แผนที่ป่า

วาวิลอฟ

ศูนย์กลางกำเนิดธัญญาหารและผลไม้

นิโคไล วาวิลอฟชี้ว่าเกษตรกรรมไม่ได้เกิดทั่วโลกพร้อมกัน แต่กระจุกไม่กี่แห่ง แล้วมนุษย์ค่อยย้ายพืชไปทวีปอื่น

เอเชียราว 10,000 ปีก่อน

เสี้ยวพระจันทร์อันอุดม

  • ข้าวสาลี

    Triticum

    คัดจากหญ้าป่าในเลแวนต์และอนาโตเลีย แล้วเดินทางเข้ายุโรปและอินเดีย

  • ข้าวบาร์เลย์

    Hordeum vulgare

    ทนดินเค็มและแห้ง เป็นธัญพืชแรก ๆ ของเกษตรกรรม

  • ถั่วเลนทิลและถั่วชิกพี

    Lens, Cicer

    โปรตีนของเกษตรกรยุคแรก มากับนาสาลี

เอเชียราว 9,000 ปีก่อน

ลุ่มน้ำแยงซีและแม่น้ำเหลือง

  • ข้าว

    Oryza sativa

    ศูนย์กลางหลักอยู่จีนตอนใต้–กลาง แล้วกระจายทั่วเอเชียมรสุม

  • ลูกเดือย

    Setaria, Panicum

    ธัญพืชแห้งของจีนเหนือ คู่กับข้าวซึ่งเป็นพืชของเขตฝนมากกว่า

  • ถั่วเหลือง

    Glycine max

    พืชโปรตีนจีนที่โลกนำไปปลูกข้ามทวีปในศตวรรษหลัง

เอเชียราว 7,000 ปีก่อน

อุษาคเนย์และนิวกินี

  • กล้วย

    Musa

    กำเนิดในป่าเอเชียตะวันออกเฉียงใต้–นิวกินี แล้วถูกพาไปแอฟริกาและอเมริกา

  • อ้อย

    Saccharum

    หญ้าหวานนิวกินีที่ต่อมากลายเป็นพืชไร่เขตร้อนทั่วโลก

  • มะพร้าว

    Cocos nucifera

    ลอยน้ำได้ไกล แต่การปลูกหนาแน่นเป็นฝีมือคนเดินเรือในแปซิฟิกและอินเดีย

แอฟริการาว 5,000–7,000 ปีก่อน

เอธิโอเปียและแอฟริกาตะวันตก

  • ข้าวฟ่าง

    Sorghum bicolor

    ธัญพืชสะวันนา ทนแล้งกว่าข้าวสาลี

  • ข้าวแอฟริกา

    Oryza glaberrima

    เพาะปลูกอิสระจากข้าวเอเชีย ในลุ่มไนเจอร์

  • กาแฟ

    Coffea arabica

    ป่าสูงเอธิโอเปีย ไม่ใช่ละตินอเมริกาตามชื่อเรียกทางการค้า

อเมริกาเหนือราว 9,000 ปีก่อน

เมโสอเมริกา

  • ข้าวโพด

    Zea mays

    จากหญ้าทีโอซินเตในเม็กซิโกตอนใต้ พืชที่เปลี่ยนพลังงานของทั้งสองอเมริกา

  • ถั่วและฟักทอง

    Phaseolus, Cucurbita

    สามพี่น้องเกษตร: ข้าวโพด–ถั่ว–ฟักทอง ปลูกเสริมกันในดินและอาหาร

  • พริก

    Capsicum

    เผ็ดทั้งครัวเอเชียวันนี้ แต่กำเนิดในอเมริกา

อเมริกาใต้ราว 8,000 ปีก่อน

แอนดีส

  • มันฝรั่ง

    Solanum tuberosum

    ความหลากหลายหนาแน่นที่เปรู–โบลิเวีย แล้วไปเลี้ยงยุโรปหลังศตวรรษที่ 16

  • ควินัว

    Chenopodium quinoa

    ธัญพืชสูงที่ทนดินยาก ไม่เคยเป็นหลักนอกแอนดีสจนกว่าศตวรรษที่ 21

  • โกโก้

    Theobroma cacao

    ป่าแอมะซอน–อเมริกากลาง ก่อนจะกลายเป็นพืชเศรษฐกิจแอฟริกาตะวันตก

ภาพประกอบสวนผลไม้เขตร้อน

การแลกเปลี่ยนโคลัมบัส

ห้าศตวรรษที่ย้ายพืชเร็วกว่าห้าสิบล้านปี

โลกใหม่ → โลกเก่า

ข้าวโพด มันฝรั่ง มันเทศ โกโก้ พริก มะเขือเทศ สับปะรด ยางพารา ยาสูบ

โลกเก่า → โลกใหม่

ข้าวสาลี ข้าว น้ำตาล มะม่วง กาแฟ กล้วย มะกอก ส้ม ปศุสัตว์

พริกในแกงไทย มันฝรั่งในยุโรป และโกโก้ในแอฟริกาตะวันตกเป็นพืชอเมริกา ถ้าดูแต่ตลาดสด จะเข้าใจผิดว่าทวีปเหมือนกัน

อ่านข้อสรุปและแบบทดสอบ